Hook
Mười một phẩy một trăm triệu đô la. TVL đó đưa Pendle lên vị trí thứ năm trong hệ sinh thái Monad blockchain. Cùng lúc, nguồn cung stablecoin AUSD chạm mốc 115 triệu đô la. Hai con số này gần như chạm nhau. Nghe có vẻ là một câu chuyện tăng trưởng đẹp? Tôi thấy một tín hiệu cảnh báo.
Context
Pendle là giao thức phái sinh lợi suất hàng đầu. Nó tách mã thông báo gốc thành PT (Principal Token) và YT (Yield Token), cho phép người dùng giao dịch lợi suất tương lai. Mô hình này đã được kiểm chứng trên Ethereum, Arbitrum, v.v. Còn Monad là một layer 1 tương thích EVM, nổi tiếng với kiến trúc song song và hứa hẹn hiệu suất cao. Vấn đề: Monad vẫn chưa có mainnet chính thức. Nó đang trong giai đoạn testnet hoặc early mainnet. Vậy mà Pendle đã thu hút 111 triệu USD – con số không nhỏ cho một chuỗi chưa ra mắt.
Core
Hãy nhìn vào cấu trúc dòng tiền. 111 triệu USD TVL trên Pendle Monad gần bằng 115 triệu USD nguồn cung AUSD stablecoin. Điều này gợi ý một vòng tuần hoàn khép kín: người dùng mint AUSD, sau đó gửi vào Pendle để kiếm lợi suất. Nhưng lợi suất đó đến từ đâu? Nếu không có hoạt động cho vay thực sự hoặc volume giao dịch, lợi suất chỉ đến từ token incentive – tức là in tiền.
Tôi đã từng đốt tay với EOS RAM năm 2018. Mua đỉnh 0.9 EOS/KB, lỗ 80% trong hai tuần. Lý do: tôi không hiểu bonding curve. Bài học: nhìn vào TVL mà không hiểu cơ chế tạo ra giá trị thì chỉ là đánh bạc. Với Pendle Monad, tôi thấy một rủi ro tương tự: TVL có thể là kết quả của farm điểm, chứ không phải nhu cầu thực.
Kinh nghiệm thứ hai: kiếm 12 ETH từ Uniswap v1 năm 2020 nhờ volume tăng vọt từ COMP farming. Khi ấy tôi may mắn vì hành động nhanh hơn phân tích. Nhưng Monad thì khác. Chưa có mainnet, chưa có volume thực. Các dự án top 4 còn lại trên Monad là gì? Một DEX? Một lending protocol? Nếu Pendle chỉ đứng thứ năm, thì top 4 kia có TVL lớn hơn 111 triệu – tổng cộng có thể trên 500 triệu. Trên một chuỗi chưa chính thức? Điều đó ngửi mùi “incentive” rõ rệt.
Tôi đã reverse-engineer smart contract của Terra sau sự cố Luna 2022. Mất 30% danh mục, nhưng tôi hiểu death spiral. Ở đây, nếu AUSD mất neo, toàn bộ Pendle TVL sẽ bay hơi. AUSD là stablecoin tập trung hay phi tập trung? Bài báo không nói. Tôi cá rằng nó có một tổ chức phát hành trung tâm – đó là điểm yếu.
Contrarian
Đa số trader sẽ thấy “Pendle đứng thứ năm Monad” và nghĩ rằng nó đang thống trị. Tôi thấy ngược lại: thứ năm có nghĩa là có bốn dự án khác lớn hơn. Nếu bốn dự án đó cũng dùng incentive tương tự, thì toàn bộ hệ sinh thái Monad đang chạy bằng bơm hơi. Khi mainnet thực sự ra mắt, nếu không có user real, TVL sẽ sụp đổ.
Điểm mù thứ hai: người ta thường so sánh Pendle Monad với Pendle Ethereum (TVL ~2 tỷ). Nhưng Ethereum có volume giao dịch thực, có revenue từ phí. Monad chưa có gì. 111 triệu trên Monad chỉ là một mảnh nhỏ, nhưng nó có thể là một cái bẫy thanh khoản.
Takeaway
Đừng FOMO vào câu chuyện TVL của Pendle trên Monad. Hãy tự hỏi: lợi suất họ trả đến từ đâu? Nếu câu trả lời là “token incentive”, hãy cẩn thận. Tôi sẽ không all-in vào bất kỳ pool nào trên Monad cho đến khi mainnet chính thức hoạt động ít nhất 3 tháng và có volume thực. Hãy nhớ bài học Luna: lợi suất 20% trên Anchor nghe có vẻ bền vững, nhưng chỉ cần một cú sốc là sập.
Tôi đã chuyển trọng tâm sang MEV bot từ 2023 – kiếm 40% lợi nhuận từ sandwich attacks. Lý do: tôi hiểu rõ cấu trúc thị trường. Với Pendle Monad, tôi chưa hiểu rõ. Và nếu tôi chưa hiểu, tôi không trade.