Cuộc cách mạng trong cách định giá Bitcoin: Chu kỳ 4 năm đã chết hay chỉ là lời cảnh báo từ Grayscale?

Một buổi sáng Nairobi, khi tôi đang kiểm tra mã nguồn của giao thức thanh toán cross-chain mới, điện thoại rung lên với thông báo từ Grayscale: “Bitcoin có thể đã chạm đáy – nếu Fed hợp tác.” Nhưng điều làm tôi chú ý không phải dự báo giá, mà là một tuyên bố còn triệt để hơn: chu kỳ 4 năm – niềm tin thiêng liêng nhất của cộng đồng crypto – đã kết thúc. Là một người đã từng tổ chức meetup Ethereum cho hơn 200 người ở Nairobi năm 2017, tôi biết chu kỳ ấy là câu chuyện dễ hiểu nhất để kéo người mới vào. Giờ đây, Grayscale đang thách thức chính nền tảng đó. Grayscale, một trong những tổ chức quản lý tài sản kỹ thuật số lớn nhất thế giới, vừa công bố báo cáo cho rằng lý thuyết “chu kỳ 4 năm” dựa trên sự kiện halving – giảm một nửa phần thưởng khai thác mỗi 210.000 khối – không còn là động lực chính của giá Bitcoin. Thay vào đó, chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và thanh khoản vĩ mô sẽ quyết định xu hướng. Tôi nhìn lại những gì mình đã trải qua: từ năm 2020, khi tôi thiết kế khóa học DeFi cho 50 nông dân Kenya, giá Bitcoin đã tăng từ 7.000 USD lên 69.000 USD sau halving – nhưng đợt tăng đó trùng với gói kích thích khổng lồ của Fed. Có thể nào halving chỉ là cái cớ, còn Fed mới là lực đẩy thật sự? — Root: Dự án không phải là một altcoin sinh ra từ sàn launchpad, mà là chính Bitcoin – và câu chuyện chu kỳ của nó đang bị viết lại. Hãy nhìn vào dữ liệu on-chain mà tôi thu thập trong 24 năm qua. Mỗi lần halving đều tạo ra một đỉnh sau 12-18 tháng, nhưng biên độ giảm dần: năm 2012 tăng 8.000%, năm 2016 tăng 2.000%, năm 2020 chỉ còn 600%. Nếu xu hướng này tiếp tục, halving 2024 sẽ chỉ mang lại 200% – một con số không khác biệt so với biến động thông thường của các tài sản rủi ro. Nhưng quan trọng hơn: dòng tiền mới vào Bitcoin hiện nay không còn đến từ các nhà đầu tư nhỏ lẻ chờ halving, mà từ các quỹ ETF và những tổ chức quan tâm đến lãi suất thực của Mỹ. Khi lãi suất thực tăng, Bitcoin giảm; khi lãi suất giảm, Bitcoin tăng. Mối tương quan với halving gần như biến mất trong 18 tháng qua. Là một PM giao thức phi tập trung, tôi thấy rõ: mã nguồn của Bitcoin vẫn vậy, nhưng thị trường đã thay đổi. Tuy nhiên, tôi muốn kiểm tra ngược lại, giống như khi tôi từng phân tích tâm lý thị trường trong đợt bear market 2022. Grayscale có thể đúng, nhưng họ cũng có thể đang bảo vệ lợi ích riêng. Grayscale là công ty phát hành GBTC – quỹ tín thác Bitcoin đang chịu chiết khấu hàng chục phần trăm. Việc đưa ra tuyên bố “đáy đã tới” là cách để giữ chân nhà đầu tư và thúc đẩy dòng vốn vào ETF của họ. Hơn nữa, nếu chu kỳ 4 năm thực sự chết, thì tại sao thị trường vẫn có những đợt tăng giảm lặp lại theo nhịp 4 năm? Có thể chúng ta đang ở giai đoạn chuyển tiếp – giống như năm 2015 sau halving đầu tiên, khi giá đi ngang 12 tháng trước khi bùng nổ. Lúc ấy cũng có nhiều người nói “halving không còn tác dụng”. Điểm mù của Grayscale là họ đánh giá thấp yếu tố kỳ vọng: nếu cộng đồng tin rằng halving có hiệu quả, thì chính niềm tin đó sẽ tự hoàn thành lời tiên tri. Khi tôi ngồi trong một quán cà phê nhỏ ở Nairobi, nhìn những người trẻ đang học cách sử dụng Uniswap để kiếm thêm thu nhập cho gia đình, tôi tự hỏi: nếu chu kỳ 4 năm thực sự kết thúc, thì niềm tin nào sẽ thay thế? Liệu chúng ta có sẵn sàng để Bitcoin trở thành một tài sản vĩ mô đơn thuần, phụ thuộc vào quyết định của các ngân hàng trung ương đang đối mặt với nợ công chưa từng có? Hay đó lại là cơ hội để cộng đồng xây dựng một câu chuyện mới – một câu chuyện về quyền tự chủ tài chính không phụ thuộc vào bất kỳ “halving” hay “Fed” nào? Tôi không có câu trả lời, nhưng tôi biết mình sẽ tiếp tục theo dõi những mã blob trên Dencun và các giao thức cross-chain – bởi vì tương lai của giá trị không nằm ở chu kỳ, mà nằm ở cách chúng ta kết nối với nhau.