Cuộc chiến giữa CFTC và các bang: Tương lai của thị trường dự đoán trực tuyến tại Mỹ

Vào ngày 22 tháng 7 năm 2024, một phiên điều trần mang tính bước ngoặt đã diễn ra tại Quốc hội Mỹ, xoay quanh tương lai của các thị trường dự đoán trực tuyến như Kalshi và Polymarket. Đây là cuộc đối đầu quyết liệt giữa Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC) và chính quyền các bang, khi cả hai đều tuyên bố quyền quản lý đối với loại hình hợp đồng cho phép người dùng đặt cược vào kết quả của các sự kiện thể thao, chính trị và thậm chí là thời tiết. Sự bùng nổ của thị trường dự đoán trong những năm gần đây là không thể phủ nhận. Polymarket, một nền tảng phi tập trung hoạt động trên mạng lưới Polygon, ghi nhận khối lượng giao dịch tăng vọt nhờ các sự kiện lớn như cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ và các trận đấu thể thao đỉnh cao. Kalshi, một nền tảng tập trung đã được CFTC cấp phép hoạt động như một sàn giao dịch phái sinh, cũng chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ về số lượng người dùng. Theo một số ước tính, giá trị định giá của Kalshi đạt khoảng 22 tỷ USD, trong khi Polymarket được định giá khoảng 15 tỷ USD – những con số phản ánh kỳ vọng cực kỳ lạc quan của thị trường về việc hợp pháp hóa. Tuy nhiên, chính sự tăng trưởng nóng này đã châm ngòi cho cuộc chiến pháp lý. CFTC, dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Michael Selig, đã khởi động quy trình xây dựng quy tắc vào tháng 3 năm 2024, với mục tiêu xác định rõ ràng liệu thị trường dự đoán có thuộc thẩm quyền của Ủy ban hay không. Selig lập luận rằng các hợp đồng sự kiện này về bản chất là các công cụ phái sinh, và do đó phải chịu sự giám sát của CFTC theo luật liên bang. Nhưng các bang, dẫn đầu bởi New Jersey, Texas và Montana, đã phản đối kịch liệt. Họ khẳng định thị trường dự đoán là một hình thức cờ bạc trá hình, vi phạm luật chống cờ bạc của từng bang. Các bang lo ngại rằng nếu CFTC giành quyền quản lý độc quyền, họ sẽ mất đi nguồn thu từ thuế và khả năng kiểm soát các hoạt động cờ bạc trong phạm vi lãnh thổ của mình. Phiên điều trần ngày 22 tháng 7 đã đưa ra ba kịch bản có thể xảy ra. Kịch bản thứ nhất là CFTC sẽ áp dụng lệnh cấm toàn diện đối với tất cả các thị trường dự đoán, coi chúng là bất hợp pháp. Kịch bản thứ hai là CFTC sẽ ban hành các quy định chặt chẽ, chỉ cho phép một số loại hợp đồng nhất định (ví dụ loại trừ thể thao) và yêu cầu các nền tảng phải đăng ký và tuân thủ các yêu cầu về vốn, báo cáo và chống rửa tiền. Kịch bản thứ ba, và được cho là khả thi nhất, là Quốc hội sẽ thông qua một đạo luật riêng để giải quyết vấn đề này, phân định rõ ràng thẩm quyền giữa CFTC và các bang. Dân biểu Dusty Johnson, một trong những tiếng nói nổi bật trong phiên điều trần, đã bày tỏ sự ủng hộ đối với kịch bản thứ ba. Ông nhấn mạnh sự cần thiết phải có một khuôn khổ pháp lý thống nhất thay vì một mớ hỗn độn các quy định của bang và liên bang. Johnson cho rằng việc cấm đoán hoàn toàn sẽ đẩy hoạt động này vào bóng tối, làm gia tăng rủi ro cho người tiêu dùng và làm mất đi cơ hội đổi mới tài chính. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận rằng thị trường dự đoán cần phải được quản lý để tránh những tác động tiêu cực như thao túng thị trường hoặc lạm dụng từ những người trong cuộc. Những con số định giá khổng lồ của Kalshi và Polymarket đang phản ánh kỳ vọng về một tương lai hợp pháp hóa, nhưng cũng chứa đựng rủi ro sụp đổ nếu CFTC hoặc Quốc hội đưa ra quyết định bất lợi. Nếu lệnh cấm được ban hành, các nền tảng này có thể mất hoàn toàn thị trường Mỹ, khiến giá trị của chúng gần như bằng không. Ngay cả khi các quy định nghiêm ngặt được đưa ra, chi phí tuân thủ có thể làm giảm đáng kể lợi nhuận và kìm hãm sự phát triển. Các chuyên gia trong ngành cho rằng cuộc chiến này không chỉ ảnh hưởng đến Kalshi và Polymarket, mà còn tác động đến toàn bộ hệ sinh thái blockchain và DeFi. Nếu Mỹ thắt chặt quản lý, dòng vốn và người dùng có thể dịch chuyển sang các nền tảng phi tập trung, không cần cấp phép và đặt máy chủ ở nước ngoài, như Azuro hay Hedgehog Markets. Điều này có thể làm suy yếu vị thế của Mỹ trong cuộc đua công nghệ tài chính. Hiện tại, tất cả các bên đều đang chờ đợi kết quả từ quy trình xây dựng quy tắc của CFTC, dự kiến sẽ có hiệu lực vào cuối năm 2024 hoặc đầu năm 2025. Song song đó, các vụ kiện giữa CFTC và các bang có thể leo thang lên Tòa án Tối cao, kéo dài hàng năm trời. Trong khi đó, thị trường dự đoán vẫn tiếp tục hoạt động trong vùng xám pháp lý, với những biến động giá cả cực kỳ nhạy cảm trước mỗi tin tức. Bài học rút ra là: sự đổi mới công nghệ luôn đi trước khung pháp lý, và việc định giá một dự án dựa trên kỳ vọng hợp pháp hóa là một canh bạc đầy rủi ro. Các nhà đầu tư cần theo dõi chặt chẽ các diễn biến chính sách, bởi một quyết định từ Washington có thể thay đổi cục diện chỉ sau một đêm. Câu hỏi đặt ra là: Liệu Quốc hội Mỹ có đủ nhanh nhạy để tạo ra một khuôn khổ pháp lý linh hoạt, hay sẽ để cho sự bất đồng giữa CFTC và các bang nhấn chìm tiềm năng của thị trường dự đoán?